เมื่อฤดูฝนมาถึงท้องทุ่งอีสาน เสียงดินแห้งที่เคยแตกเป็นรอยก็เงียบลง เหลือเพียงเสียงหยดน้ำตกกระทบใบไม้ หลังคากุฏิ และผิวน้ำในสระบัว ชาวบ้านอาจเห็นเพียงฤดูกาลที่ทำให้ถนนลื่นและการเดินทางลำบาก แต่สำหรับผู้ภาวนา ฤดูฝนคือระฆังธรรมที่เตือนให้ลดการออกไปข้างนอก และกลับมาอยู่กับตนเองอย่างจริงจัง
"ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเป็นผู้มีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง"
— มหาปรินิพพานสูตร
ฝนที่ชะลอเท้า แต่เปิดพื้นที่ให้ใจ
ในวันที่ฟ้าปิดและฝนตกยาวนาน ทางเดินระหว่างหมู่บ้านกลายเป็นโคลน รถราเคลื่อนไปได้ช้า และเสียงผู้คนเบาบางลงอย่างเป็นธรรมชาติ
ความลำบากภายนอกเช่นนี้กลับเป็นครูที่ซื่อตรง เพราะมันบอกเราว่า ชีวิตไม่ได้มีไว้เพื่อวิ่งออกไปเสมอไป
บางวันชีวิตมีไว้เพื่อหยุด นั่งนิ่ง ฟังเสียงฝน และดูว่าใจของเราดิ้นรนไปที่ใดบ้าง
พรรษาไม่ใช่การหนีโลก แต่คือการเรียนรู้โลกภายใน
ความสงัดมิใช่การผลักไสผู้คนด้วยความรังเกียจ แต่คือการวางระยะให้พอดี เพื่อมองเห็นตัณหา ความอยากเป็นที่ยอมรับ และความกลัวการถูกลืม
เมื่อไม่มีเสียงชื่นชม ไม่มีคำถาม ไม่มีงานนิมนต์ และไม่มีสิ่งใหม่ให้ใจวิ่งตาม สิ่งที่เหลืออยู่คือจิตของเราเอง
จิตที่เคยซ่อนตัวอยู่หลังบทบาททางสังคมจะค่อยๆ ปรากฏให้เห็นอย่างไม่อาจหลบเลี่ยง
เสียงฝนคือบทสวดของอนิจจัง
ฝนตกแล้วก็หยุด เมฆตั้งเค้าแล้วก็สลาย น้ำขังแล้วก็แห้ง ใบบัวรับหยดน้ำไว้เพียงชั่วครู่แล้วปล่อยให้กลิ้งหล่นไป
ธรรมชาติไม่ได้อธิบายอนิจจังด้วยถ้อยคำยืดยาว แต่แสดงให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในทุกเช้าเย็น
ผู้มีสติจึงไม่ต้องรอเหตุการณ์ใหญ่ในชีวิตเพื่อเรียนรู้ความไม่เที่ยง เพียงฟังฝนตกอย่างตั้งใจก็เห็นธรรมได้
กลับมาอยู่กับลมหายใจ
ยามฝนตกหนัก เสียงภายนอกอาจดังมาก แต่หากใจตั้งมั่น เสียงฝนนั้นกลับช่วยกล่อมให้เรารู้ลมหายใจชัดขึ้น
ลมหายใจเข้าเป็นเพียงลมหายใจเข้า ลมหายใจออกเป็นเพียงลมหายใจออก ไม่มีชื่อเสียง ไม่มีตำแหน่ง ไม่มีอดีต และไม่มีอนาคตเข้ามาปน
เหลือเพียงกายที่นั่งอยู่ ใจที่รู้ และธรรมที่กำลังแสดงตนตรงหน้า
ผู้ที่อยู่พรรษาอย่างแท้จริง จึงไม่ใช่เพียงผู้ที่ไม่ออกจากวัด แต่คือผู้ที่ไม่ปล่อยให้ใจออกไปเที่ยวในความฟุ้งซ่านโดยไม่รู้ตัว ต่อให้กายอยู่ในกุฏิ หากใจยังไล่ตามคำชม คำตำหนิ และภาพจำเก่าๆ ก็ยังไม่ชื่อว่าอยู่กับตนเอง แต่หากใจรู้ทันการเคลื่อนไหวของตน แม้ฝนจะตกหนัก โลกจะเงียบ หรือผู้คนจะลืมชื่อเราไปชั่วคราว ความสงบก็ยังตั้งอยู่ได้