พระเทพวชิรคุณ

ความสงบ • สันโดษ • ธรรมชาติ

ธรรมะจากหลวงตาน้อย

คืนปลาตัวเล็กสู่สายน้ำ: รู้จักพอในการได้มา

ปลาตัวเล็กว่ายอย่างอิสระในน้ำตื้นริมน้ำ
ภาพจำลองประกอบแนวคิดในบทความ

การทำมาหากินและความเมตตาอยู่ร่วมกันได้เมื่อเรารู้ขอบเขตและผลกระทบ

เมื่อคัดสิ่งที่จับได้ การคืนตัวที่ยังเล็กคือการดูแลวันข้างหน้าของทั้งน้ำและคน สิ่งธรรมดาที่เห็นอยู่ทุกวันอาจเป็นครูได้ เมื่อเราหยุดพอที่จะมองโดยไม่รีบตั้งชื่อหรือเรียกร้องให้เป็นอย่างใจ

ความพอดีไม่เอาประโยชน์วันนี้ไปแลกกับความขาดแคลนของวันหน้า การฝึกจึงไม่ได้อยู่ไกลจากชีวิต แต่เริ่มตรงขณะที่เรารู้ว่าใจกำลังผลัก ดึง หรือเผลอตามสิ่งใด แล้วเลือกตอบอย่างมีสติ

นำไปฝึกในวันนี้

  1. รับเท่าที่จำเป็น
  2. ศึกษาผลกระทบก่อนใช้ทรัพยากร
  3. คืนหรือชดเชยสิ่งที่เราทำได้

ไม่ต้องทำให้ครบพร้อมกัน เลือกเพียงข้อเดียวแล้วทำด้วยความรู้ตัว ความสม่ำเสมอที่อ่อนโยนมีประโยชน์กว่าความตั้งใจแรงเพียงชั่วครู่ เพราะช่วยให้ธรรมะค่อย ๆ อยู่ในคำพูด งาน และความสัมพันธ์จริง

ผู้รู้จักพอไม่ได้มีน้อยลง แต่มีอนาคตให้ร่วมใช้มากขึ้น เมื่อเห็นดังนี้ เราจะไม่ใช้ธรรมะเพื่อหนีสิ่งที่ต้องรับผิดชอบ แต่ใช้สติและปัญญาทำหน้าที่โดยไม่เพิ่มความทุกข์ให้ตนหรือผู้อื่น

บทความนี้เป็นข้อพิจารณาที่คณะผู้จัดทำเรียบเรียงเพื่อการอ่านและฝึกในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่คำเทศน์ถอดเทปหรือคำกล่าวของหลวงตาน้อยโดยตรง