พระเทพวชิรคุณ

ความสงบ • สันโดษ • ธรรมชาติ

ธรรมะจากหลวงตาน้อย

ครัวเช้าริมน้ำ: ความเอื้อเฟื้อที่ไม่ฟุ่มเฟือย

ครัวเช้าริมน้ำกับหม้อข้าวและผักพื้นบ้าน
ภาพจำลองประกอบแนวคิดในบทความ

อาหารธรรมดาที่แบ่งกันพอดี ทำให้ชุมชนอบอุ่นโดยไม่สร้างภาระเกินกำลัง

ในบ้านริมน้ำ กลิ่นข้าวสุกและเสียงภาชนะบอกว่าความดูแลเริ่มจากงานเล็ก ๆ สิ่งธรรมดาที่เห็นอยู่ทุกวันอาจเป็นครูได้ เมื่อเราหยุดพอที่จะมองโดยไม่รีบตั้งชื่อหรือเรียกร้องให้เป็นอย่างใจ

การให้ที่ยั่งยืนรู้ทั้งความต้องการของผู้รับและกำลังของผู้ให้ การฝึกจึงไม่ได้อยู่ไกลจากชีวิต แต่เริ่มตรงขณะที่เรารู้ว่าใจกำลังผลัก ดึง หรือเผลอตามสิ่งใด แล้วเลือกตอบอย่างมีสติ

นำไปฝึกในวันนี้

  1. ถามก่อนให้ว่าสิ่งใดจำเป็นจริง
  2. แบ่งเวลาและทรัพยากรโดยไม่ทอดทิ้งหน้าที่
  3. รับคำขอบคุณแล้ววาง ไม่ทวงบุญคุณ

ไม่ต้องทำให้ครบพร้อมกัน เลือกเพียงข้อเดียวแล้วทำด้วยความรู้ตัว ความสม่ำเสมอที่อ่อนโยนมีประโยชน์กว่าความตั้งใจแรงเพียงชั่วครู่ เพราะช่วยให้ธรรมะค่อย ๆ อยู่ในคำพูด งาน และความสัมพันธ์จริง

ความเอื้อเฟื้อที่พอดีหล่อเลี้ยงทั้งผู้รับและใจของผู้ให้ เมื่อเห็นดังนี้ เราจะไม่ใช้ธรรมะเพื่อหนีสิ่งที่ต้องรับผิดชอบ แต่ใช้สติและปัญญาทำหน้าที่โดยไม่เพิ่มความทุกข์ให้ตนหรือผู้อื่น

บทความนี้เป็นข้อพิจารณาที่คณะผู้จัดทำเรียบเรียงเพื่อการอ่านและฝึกในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่คำเทศน์ถอดเทปหรือคำกล่าวของหลวงตาน้อยโดยตรง