พระเทพวชิรคุณ

ความสงบ • สันโดษ • ธรรมชาติ

ธรรมะจากหลวงตาน้อย

สัญญาที่เลื่อน คุยเรื่องผลกระทบก่อนคุยเรื่องนิสัย

ไม้ไผ่นับวันบนใบลาน ชวนคุยเรื่องนัดหมายอย่างตรงไปตรงมา
ภาพจำลองประกอบแนวคิดในบทความ

แก้ปัญหานัดหมายโดยไม่ใช้เหตุครั้งหนึ่งทำลายตัวตนของอีกฝ่าย

เพื่อนลืมนัดหรือทำสิ่งที่รับปากไม่ทัน เราอาจเริ่มด้วยคำว่าไม่เคยรับผิดชอบ ทำให้เขาตั้งรับและไม่มีใครคุยเรื่องที่ต้องแก้ แม้ผลกระทบจริงยังค้างอยู่

หลักธรรมที่นำมาประยุกต์

สังเกตความคิดที่พาไปสู่การทำร้ายแล้วเลือกคำที่แก้เหตุได้ ความหนักแน่นอยู่กับข้อเท็จจริง ข้อตกลง และผลกระทบ โดยไม่ต้องมีคำลดคุณค่าคนเป็นส่วนประกอบ แนวพิจารณานี้สัมพันธ์กับทเวธาวิตักกสูตร (มัชฌิมนิกาย 19) ประเด็นที่นำมาปรับใช้คือ สังเกตทิศทางความคิดแล้วเลือกความคิดที่ไม่เบียดเบียน

ลองใช้กับชีวิตจริง

บอกว่านัดเดิมคืออะไรและการเปลี่ยนทำให้เกิดอะไร ถามเหตุที่ติดแล้วตกลงทางแก้ หากเกิดซ้ำให้ปรับระดับความไว้วางใจตามข้อมูล ไม่รับปากแทนตนเกินกำลัง และไม่ใช้การประชดเป็นเครื่องเก็บหนี้ ความสัมพันธ์อาจซ่อมได้เมื่อหน้าที่ชัดและคำพูดมีทางไปต่อ

ฝึกทีละก้าวในวันนี้

  1. ระบุเหตุการณ์แทนการเหมานิสัย
  2. บอกผลกระทบที่ต้องแก้จริง
  3. ตกลงนัดหรือวิธีรับผิดชอบใหม่

เลือกเพียงข้อที่พอดีกับกำลังของวันนี้ แล้วกลับมาดูผลด้วยความอ่อนโยน หากเรื่องที่เผชิญหนักเกินรับไหว การขอความช่วยเหลือจากคนที่ไว้ใจเป็นการดูแลตนเองอย่างหนึ่ง

อ่านหลักธรรมต้นทางฉบับภาษาไทย: ทเวธาวิตักกสูตร (มัชฌิมนิกาย 19) · บทความนี้เป็นการประยุกต์หลักธรรม ไม่ใช่คำเทศน์ถอดเทปหรือคำตรัสอ้างตรง