พระเทพวชิรคุณ

ริมน้ำมีทั้งก้อนหินที่ตั้งมั่นและกระแสที่เคลื่อนไหว ทั้งสองอยู่ร่วมกันโดยไม่ต้องเอาชนะกัน น้ำไม่หยุดไหลเพราะพบหิน และหินไม่จำเป็นต้องวิ่งตามน้ำ ภาพธรรมดานี้เตือนใจว่า ความมั่นคงไม่เท่ากับการบังคับให้โลกเป็นไปตามความต้องการของเรา

เมื่อถูกตำหนิหรือพบเหตุไม่คาดคิด ใจมักแข็งขึ้นทันที เราเรียกสิ่งนั้นว่าความเข้มแข็ง แต่หลายครั้งเป็นเพียงการป้องกันตนด้วยความโกรธ ความตั้งมั่นที่แท้มีสติอยู่ภายใน รับรู้แรงกระทบโดยไม่รีบตอบโต้ และเลือกการกระทำที่ไม่เพิ่มทุกข์แก่ตนหรือผู้อื่น

ก้อนหินที่อยู่ริมน้ำนานวันย่อมถูกขัดให้มน ขณะเดียวกันก็ยังเป็นก้อนหิน คนเราก็เรียนรู้และอ่อนโยนขึ้นได้โดยไม่สูญเสียหลักที่ดี การยอมฟังมิใช่การยอมแพ้ และการเปลี่ยนความเห็นเมื่อพบเหตุผลที่ถูกต้องก็มิใช่ความอ่อนแอ

เวลาความคิดไหลแรง ลองกลับมารู้สัมผัสของเท้ากับพื้น รู้ลมหายใจ และรู้ความตึงในร่างกาย ไม่ต้องห้ามความคิด เพียงไม่ปล่อยให้มันพาเราไปทุกทาง สติทำหน้าที่เหมือนฝั่งน้ำ ช่วยให้เห็นกระแสชัดโดยไม่ถูกกระแสดึงลงไป

ชีวิตที่สันโดษจึงไม่ใช่ชีวิตที่ปราศจากคลื่น หากเป็นชีวิตที่มีที่ตั้งของใจ เมื่อรู้ว่าอะไรควรรักษาและอะไรควรปล่อย เราจะอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงได้อย่างสงบ ตั้งมั่นพอจะไม่หลงตาม และอ่อนโยนพอจะไม่ฝืนสิ่งที่เกินกำลังควบคุม