พุทธพจน์แนวปล่อยวาง · บทที่ 197

วางความมั่นใจที่ยังไม่มีข้อมูลพอ

เว้นความมั่นใจไว้ตามขนาดข้อมูล เพื่อให้การตัดสินใจไม่ต้องปกป้องข้อสรุปที่ตั้งเร็วเกินไป

เมื่อเรื่องนี้เกิดขึ้นในชีวิต

ได้ยินเรื่องเพื่อนเพียงด้านเดียวแต่เราสรุปแน่แล้วว่าใครผิด พอมีข้อมูลใหม่ก็ไม่อยากรับเพราะเคยพูดต่อหลายคน ความมั่นใจเร็วทำให้ต้องรักษาหน้า และเรื่องจริงยิ่งยากจะเข้าถึงเพราะใจพร้อมหักล้างทุกส่วนที่ต่างจากข้อสรุปตน

พิจารณาใจด้วยหลักธรรม

เกสปุตตสูตรชวนไม่ยึดเพียงการได้ยินต่อหรือเหตุที่ถูกใจ แล้วพิจารณาคุณโทษตามจริง การประยุกต์คือให้ข้อสรุปมีขอบเขตตามหลักฐาน ไม่ถือความมั่นใจของใจเป็นสิ่งยืนยันความจริงทั้งหมด และพร้อมดูผลที่การเชื่อนั้นสร้างแก่คน

ค่อย ๆ นำมาฝึกในวันนี้

พูดว่าขณะนี้รู้เพียงส่วนใดและยังต้องถามอะไร ถ้าจำเป็นตัดสินใจให้เลือกทางที่รับความไม่แน่นอนได้ หากเคยสรุปเร็วให้แก้ข้อมูลกับคนที่เกี่ยวข้องอย่างตรง ความไม่มั่นใจบางส่วนช่วยให้เรียนรู้ ไม่ต้องเติมน้ำเสียงแน่เพื่อให้คำของเราดูน่าเชื่อ

ข้อสรุปที่เผื่อการเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องอ่อนแอ เมื่อรู้ขอบเขตข้อมูล ใจเลือกอย่างรับผิดชอบและมีทางรับความจริงโดยไม่ต้องเฝ้าปกป้องคำเก่า